U kunt uw huwelijk in deze sfeervolle omgeving door de gemeenteambtenaar laten voltrekken.
U dient dan, naast de kosten, die de gemeente Zaanstad in rekening brengt, ook rekening te houden met de huur van de Kerk (en eventuele gebruik van de Kosterij).

Indien u naast de kerk ook gebruik wilt maken van de Kosterij, dient u dit van te voren aan te geven.

Voor verhuur gebouwen: .,
Telefoon: 075 - 6282164

Het kerkgebouw ligt aan De Zaan op de hoek van het Noordeinde en de Kerkstraat. Achter het kerkgebouw vindt u "De Kosterij". Hierin bevinden zich de ruimtes waar de gemeente gebruik van maakt voor o.a. vergaderingen, créche en kindernevendienst.

Vanaf de A9 (Haarlem - Alkmaar):
Neem afslag 10-Castricum naar N8/N203 richting Zaanstad. Beneden bij de afslag neemt u richting Zaanstad; N203/N8
Na 5,2 km (u bent langs Krommenie gereden), sla linksaf de N246 richting Wormer/West-Graftdijk/West-Knollendam.
U rijdt de oprit voor de N246 op en slaat direct (450 m) bij de verkeerslichten rechts af, de Kerkstraat in. De Kerkstraat (1,1 km) rijdt u geheel uit tot aan de Zaan. Rechts van u, op de hoek, staat het kerkgebouw.

Vanaf de Amsterdam:
De rondweg om Amsterdam (A10) gaat bij het Coenplein over in de A8 (richting Zaanstad/Purmerend/Leeuwarden). Bij de splitsing A8/A7 blijft u de A8 (richting Wormer/Alkmaar) volgen.
Op het einde van de A8, gaat u rechtsaf, afslag Wormer/Alkmaar (N8/N246).
Na ongeveer 2,5 km. krijgt u, direct over het viaduct, verkeerslichten. Hier slaat u rechtsaf Wormerveer (Kerkstraat) in.
De Kerkstraat (1,1 km) rijdt u geheel uit tot aan de Zaan. Rechts van u, op de hoek, staat het kerkgebouw.



Met het openbaarvervoer (trein)
Als u station Wormerveer uit komt, loopt u rechtdoor (de Wandelweg oversteken, de Stationstraat in) tot aan de Zaan (rivier). Hier gaat u linksaf. U kunt langs de De Zaan blijven lopen, tot u bij het kerkgebouw (hoek Kerkstraat) komt. Het is ongeveer 8-10 minuten lopen vanaf het station. Tegenover het station (Stationstraat) stopt ook stadsbus 69, richting station Krommenie/Assendelft. Deze rijdt door het Noordeinde/Kerkstraat. Als u met de bus gaat, kunt u naast het kerkgebouw (halte Noordeinde) uitstappen.

Met het openbaarvervoer (bus)
Stadsbus 69 (Connexxion) rijdt van Station Zaandam naar Station Krommenie/Assendelft. Deze stadbus rijdt door Wormerveer heen. De halte Noordeinde bevindt zich op de hoek Kerkstraat/Noordeinde, naast het kerkgebouw.

Kijk op Zaandijk. Met dank aan de maker van onze site.
PKN. De centrale site van de Protestantse Kerk Nederland
Kerk in actie. Kerk in Actie steunt zowel in Nederland als wereldwijd het werk van honderden christelijke kerken en organisaties.
Protestantse Gemeente te Wormer. Wormerveer en Wormer organiseren gezamelijk activiteiten voor de beide gemeentes.
Protestantse Gemeente te Krommenie. Zustergemeente te Krommenie.
Gereformeerde kerk Zaandijk. Zustergemeente te Zaandijk.
ESIM Radio. Organisatie die via Zaanradio zaanse kerkactualiteit en kerkdiensten uitzenden.
Kerkomroep. Organisatie die voor onze gemeente de kerktelefoon (webradio) verzorgd.
Kerk zonder grenzen. Kerk zonder grenzen verzorgt kerkdiensten via radio (Radio Bloemendaal) en internet.
Exodus. Stichting helpt ex-gevangenen bij het maken van een nieuwe start in de maatschappij.
Dorcas Hulp Nederland. Dorcas is een internationale hulporganisatie die actief is in Oost-Europa en Afrika.
Gemeente Zaanstad. Onze kerk kan ook worden gebruikt als trouwlocatie.

Op de zondag dat wij het ontvangen van de Heilige Geest vieren wordt ook de doop bediend aan Jonathan Mervyn de Vries en Thies Frank Boot. Een bijzondere feestelijke dienst zal het worden. In de eerste plaats zijn we blij dat we binnen onze gemeente de doop kunnen beleven van twee jonge kinderen.

Jonathan Mervyn is de zoon van Mervyn de Vries en Marija de Vries-Rinsma en broertje van Daniël.
Thies Frank is de zoon van Anton Boort en Esther Boot-van der Ree en broertje van Naomie.

Daarnaast is Pinksteren het feest van het doorgeven van het vreugde vuur, het doorgeven van de blijde boodschap. Dat dit in de dienst ook tot uiting wordt gebracht in het bedienen van de doop, geeft een bijzondere dimensie aan deze dienst.

U bent alle van harte welkom.

Vijf jongeren gaan op reis voor een werkvakantie in Afrika, maar standen onderweg. Met een medepassagier zoeken ze een overnachting in een grote stad. Op straat komen ze voor verschillende vragen te staan.
Heb je idealen?
Wat is juw innelijk vuur?
Wat doe je wel en niet voor anderen of de wereld?

Onderlinge sympathie en liefde spelen een rol. Een ringtone van een mobieltje staat symbool voor het vuur!

De acteurs komen uit de PG Zaandam, PG Westzaan en GK Koog-Zaandijk. Kom en geniet, de entree is vrij en u bent van harte welkom.
20 mei: Zaandam, Noorderkerk. Aanvang 16:00 uur.
27 mei: Westzaan, Grote Kerk. Aanvang 10:00 uur (Pinksterzondag).
3 juni: Zaandijk, De Ontmoeting. Aanvang 10:00 uur.

In de vroege ochtend (nacht) is voorspoedig Jessa Harmke Baas-Gras geboren. Dochter van Ervin en Betty Baas-Gras, zusje van Sil.

Op het geboortekaartje staat:
"Heel dankbaar en blij verwelkomen wij in ons leven."
'Soms breekt Uw licht in mensen door, onsluitbaar, zoals een kind geboren wordt.'

Wij wensen het gezin veel geluk en Gods zegen toe.

Meer dan 50 gemeenteleden hebben de gemeenteavond op 11 april bezocht. Het bericht dat onze predikant in september onze gemeente gaat verlaten, zal mede een reden zijn geweest om deze avond te bezoeken. Een opkomst waaruit blijkt dat onze gemeente nog actief en medelevend is.

Na de opening bestond de agenda uit drie hoofdpunten:
1. Vertrek van Ds. B. Gras naar de Ontmoetingskerk te Zuidwolde
2. Evaluatie met de Protestantse Gemeente te Wormer
3. Hoe gaan wij als Protestantse Gemeente te Wormerveer verder.
-- a -- Beleidsmatig voor de toekomst.
-- b -- Invulling predikantsplaats.

Mede door de levendige en correcte discussie die door alle aanwezigen deze avond is gevoerd, is de kerkenraad gesterkt in de weg die zij is ingeslagen. Zij zal dan ook op basis van de aangegeven voorkeuren haar werk vervolgen.

Het volledige verslag kunt u hier downloaden.

Dit project wordt al ondersteund door de Protestantse gemeente te Wormer.
Opvolgers van de oprichtster van de stichting ProTanz zijn Herman en Ineke Hendricks. Herman is (Herv.) predikant geweest in Wormer en heeft (samen met zijn echtgenote) enige jaren in Wormerveer gewoond.
Zijn echtgenote, Ineke, is helaas in maart 2006 overleden.
In 2005 zijn Herman en Ineke vertrokken naar Tanzania en hebben er in Kilangala (prov. Rukhwa) voor zorg gedragen dat er een kleuterschool is gebouwd, omdat kinderen vanaf hun derde jaar aan hun lot worden overgelaten.
Herman en Ineke hebben in een oud kerkje een kleuterschooltje opgezet. Nadat Ineke was overleden is het schoolklasje blijven bestaan.
In januari 2007 is een contract getekend dat er een school gebouwd zal worden.
De school zal bestaan uit 3 lokalen, een onderwijzerskamer en een keuken. Omdat er aan het project ook een voedselprogramma is verbonden, wordt er in de keuken pap klaar gemaakt voor de schoolkinderen. Bij de school is ook een akker aanwezig.
De ouders van de schoolkinderen helpen mee om de akker te bewerken, of ze betalen schoolgeld.
Inmiddels zijn er 3 nieuwe lokalen gebouwd voor de basisschool, maar er moeten nog 4 lokalen bijkomen plus woningen voor de leerkrachten. Begonnen wordt met het bouwen van twee huizen.
Aan het eind van het project ishet de bedoeling dat de bevolking en de plaatselijke overheid het project overnemen.
Al het geld dat bij de stichting ProTanz binnen komt, gaat naar het project.
De komende jaren moet er nog heel veel gebeuren.
De eerstvolgende werkzaamheden zijn het bouwen van 3 klaslokalen. Elk klaslokaal kost € 7000,-.
Ons streven is om 1 klaslokaal te bekostigen.

- Diaconie (vz. J. Andrea/ P. Zandstra)
- Jeugdraad (vz. R. van Eerde)
- Kerkrentmeesters (vz. H. Noort)
- Pastoraat (vz. H. van der Ree)

Scriba Kerkenraad: W. Renaud (.)
Voorzitter Kerkenraad: W. Peelen (.)
Predikante: ds. B. Gras (.)

Zaans Medisch Centrum, Postbus 210; 1500 EE Zaandam
Op dit moment geen melding van gemeenteleden die in het ziekenhuis verblijven.

De Noordse Balk (Krommenieërweg 181, 1521 HG Wormerveer)
- Mevr. J. Broek - van Goor
- De heer Geert Prins
- Mevrouw Gerda Prins-Hartgers

De Dam (Kerkstraat 110, 1521 JR Wormerveer)
- De heer J.C.Jobse
- Mevrouw N. Kakes-de Witte

Oostergouw, Koningin Julianaweg 10 1502 DZ Zaandam
- Mevrouw O. Verkaik-Blanken (afdeling Grote Kaar)

Zorgcentrum Guisveld. G.Gershwinstraat 207, 1544 NX Zaandijk.
- Mevr. Ruben - Meijer

Onze kerk beschikt over een aantal webradio's voor gemeenteleden die niet (meer) in staat zijn om de diensten te bezoeken, maar deze toch graag willen meemaken. De webradio kan thuis worden geplaatst. De kerk vraagt hiervoor een kleine maandelijkse vergoeding. De webradio wordt aangesloten op de telefoonlijn, de kerk betaalt de gesprekskosten. De webradio is eenvoudig te bedienen en de aansluiting is in korte tijd te realiseren. De eenvoud van het systeem maakt het ook mogelijk om, bijvoorbeeld bij ziekte, een webradio voor een korte periode in bruikleen te krijgen. U kunt op deze wijze de kerkdienst gelijktijdig thuis meeluisteren. De coördinator voor de Webradio is Jaco van den Berg (075-6216335).

Een alternatief is achteraf de kerkdienst te beluisteren. Hiervoor biedt deze website verschillende oplossingen. Op de startpagina vindt u, links onder in het menu, een link om een recente kerkdienst te beluisteren. Door het klikken op de link zal op de meeste PC's de mediaspeler worden geactiveerd. Omdat het bestand eerst naar uw PC moet worden gekopieerd, duurt het ongeveer een minuut voordat u wat hoort.

Vervolgens biedt deze pagina, op verzoek van verschillende gemeenteleden, de mogelijkheid om de laatste vier diensten te beluisteren of te downloaden. Met de linkermuisknop kunt u, door op de datum te klikken, de betreffende dienst activeren. Indien u het bestand wilt downloaden, klik dan met de rechtermuisknop op de datum van de gewenste dienst en kies in het snelmenu dan voor -Doel opslaan als-. Afhankelijk van instellingen en OS van uw PC, is het mogelijk dat u altijd eerst het bestand moet downloaden voordat u het bestand kunt afspelen. Als u het bestand heeft opgeslagen (bijvoorbeeld op het bureaublad) kunt u door met de rechterknop op het bestand te klikken via het snelmenu de mediaspeler activeren (optie: Afspelen).

De diensten die u kunt beluisteren of downloaden zijn:

Datum: 20 mei 2012
Voorganger: Ds. J. de Geus

Datum: 17 mei 2012 (Hemelvaartdag)
Voorganger: Ds. I. Veldhuizen

Datum: 13 mei 2012
Voorganger: Ds. B. Helmers.

Datum: 6 mei 2012
Voorganger: De heer H. Kollen.

Datum: 29 april 2012
Voorganger: Mevrouw J. Stegeman

Begin april heeft onze predikant een beroep aangenomen naar de Ontmoetingskerk te Zuidwolde (Drenthe). Dit houdt in dat zij, na haar zwangerschapsverlof, tijdens de ochtenddienst van 9 september afscheid zal nemen van onze gemeente.

Gezien de reactie op haar besluit, kan worden gesteld dat het onze gemeente spijt dat Ds. B. Gras onze gemeente gaat verlaten. Omdat zij nu zwangerschapsverlof heeft, heeft onze gemeente al het gevoel 'vacant' te zijn. Vanuit de kerkenraad zal worden getracht om zo snel mogelijk een goede oplossing voor dit gemis binnen onze gemeente te vinden.

Sinds 27 november 2005 werkte ds. Betty Gras in onze gemeente. Het was haar eerste gemeente en ze werkte en woont, naar eigen zeggen, met veel plezier in Wormerveer.



“ Wat mij aansprak vanaf het begin in het contact met de Protestantse Gemeente te Wormerveer was de pragmatische en nuchtere inslag van de gemeente, er is geen ‘valse vroomheid’. In de jaren dat ik hier nu woon en werk, ben ik onder de indruk geraakt van de grote inzet van mensen voor kerk en gemeente, er wordt heel erg aangepakt. Verder is deze gemeente een hechte gemeente waarin naar elkaar om wordt gekeken en de ontmoeting met God én met elkaar centraal staat. Het koffiedrinken na de dienst, dat we sinds een paar jaar iedere week doen, is (bijna) net zo belangrijk als de preek.”

Ds. Betty Gras heeft gestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar ze ook haar predikantsopleiding deed. Ze studeerde af in het vak Oecumenica, waarvoor ze naar Nicaragua vertrok om daar een afstudeerproject te doen over intercultureel bijbellezen. Daarover schreef ze ook haar scriptie. Haar kerkelijke scriptie ging over migrantenkerken in de Bijlmer, waar ze stage liep. Ze kijkt graag over de grenzen heen van haar eigen vertrouwde wereldje.

Toen ze in 2005 in Wormerveer kwam wonen en werken, ging ze als "alleenstaande" en startend predikant in de pastorie wonen. Niet alleen als predikant hebben we onze “Betty” mogen zien groeien. Ook de ontwikkeling in haar sociale leven hebben we als gemeente mogen meemaken. Nu in 2012 is onze predikant een jonge vrouw met een gezin. Samen met Ervin (haar man), Sil (zoon) en Jessa (dochter) vormen ze samen een gezin. Dit gezinsleven combineert ze met haar baan als predikant zijn in onze gemeente.

In september 2012 komt daar voor Wormerveer dus een einde aan. Als gemeente wensen wij haar veel geluk en vragen Gods zegen voor zowel haar gezinsleven als haar werk als predikant.

In overleg met een adviseur aan het Scheepvaartmuseum in Amsterdam heeft Klaas Bakker in 1995 een prachtig model van een fluitschip gebouwd en dat hangt op de historische plaats aan de haak waar 150 jaar geleden ook een schip hing. Iedereen die de kerk bezoek kan het model bewonderen. De boeg gericht naar de preekstoel, gericht naar het woord van God.



Een Fluitschip is een Hollands scheepstype met een karakteristieke peervorm, dat werd gebouwd in de 17e en 18e eeuw. Het werd hoofdzakelijk gebruikt om vracht te vervoeren. Tevens werd de fluit gebruikt voor de walvisvangst.
Het eerste fluitschip zou in 1595 in Hoorn zijn gebouwd naar een ontwerp van koopman Pieter Jansz Vael, ook wel bekend onder de naam koopman Liorne. Enkele jaren voor de VOC in 1602 wordt opgericht. Kenmerkend waren een rond, versierd achterschip en een invallend bovenboord, dat het schip zijn peervorm gaf.
Aanvankelijk verklaarde iedereen Liorne met zijn afwijkende schip voor gek. Maar al snel bleek het fluitschip een succes. Bij de bouw waren minder vaklieden nodig en door het makkelijke tuigage kon met een kleinere bemanning worden gezeild. De vaarkwaliteit was uitstekend, het schip was stabiel, snel en wendbaar.
Voor die vorm was een belangrijke economische reden: aan de Sont (Denenmarken) werd tol geheven. De hoogte van de Sonttol hing af van de breedte van het dek. Vandaar het smalle dek boven het brede ruim, waardoor een maximale lading tegen een minimale tol kon worden vervoerd. Deze manier om tol te berekenen bleef tot 1669 in gebruik. Schepen die daarna werden gebouwd kregen een breder dek.
Meer lading kon worden vervoerd omdat de romp langer en boller was. Door de geringe diepgang kon het fluitschip bovendien op plaatsen komen die voor andere schepen ontoegankelijk waren. En zoals met alle succes werd het type al snel op andere werven gekopieerd. Acht jaar na het eerste fluitschip zijn er al tachtig soortgelijke schepen in de vaart, alle op Hoornse werven gebouwd. In de Zaanstreek zijn er ongeveer 280 gebouwd.
De fluit was bijzonder geschikt voor de handelsvaart in Europa door het beperkte aantal bemanningsleden dat nodig was om het te zeilen en de geringe diepgang. Tevens was de fluit sneller en stabieler dan veel andere schepen, en had meer laadvermogen. Het schip werd dan ook een van de belangrijkste scheepstypen voor de Nederlandse internationale scheepvaart. In de Gouden Eeuw bestond tot tachtig procent van de zeeschepen uit fluiten. Op de Hollandse en Zeeuwse scheepswerven werden er vier- tot vijfhonderd per jaar gebouwd. Dat werd toen die tijd onder andere mogelijk door de technische vernieuwing van de houtzaagmolen. Door het mechanische zagen konden fluitschepen snel en goedkoop worden geproduceerd.
In 1671 noemde Nicolaes Witsen als lengte voor een gewone fluit 37 meter en 35 meter voor een fluit die voor de Oostzeevaart diende. Cornelis van Yk gaf in 1697 als maten op een lengte van 40 meter bij een breedte van 5,5 meter.
De tuigage was gelijk aan die van andere driemasters: een fokkenmast en een grote mast met elk maximaal drie razeilen, een bezaanmast met een Latijnzeil en soms een kruiszeil. Bij de boegspriet werden nog één of twee blinden gevoerd.



Meer dan enig ander type schip heeft het Hollandse fluitschip bijgedragen tot de opkomst van de Republiek als grootste zeevarende mogendheid van die tijd. Met dit scheepstype werden de Nederlanders de vrachtvaarders van Europa, een positie die zij tot het eind van de 18de eeuw behielden. Het werkterrein van de fluit was de West-Europese kustvaart en vooral de vaart naar de Oostzee. Toen was de Oostzee voor de Nederlanders het belangrijkste handelsgebied, meer dan Azië en de West-Indische gebieden.
De eerste vermelding van een fluitschip staat in een publicatie uit 1604, waarin over het jaar 1595 wordt vermeld: "Dit selve iaer werden hier de scepen, die men Hoorensche gaings of fluijten noemt, eerst gemaeckt, zijnde de selve viermal so lang als wijt, sommige noch langer, en seer bequaem tot de zeevaert, soo om de zeijlagie aende wint, als omt'ondiep gaen; dies sy soo ghesocht worden, dat 8 iaeren tijts als 80 sulcke scpen hier tot Hoorn uytgereet zijn tot groot profijt van de burgers".
De fluit werd in het begin van de 17de eeuw dus al snel als 'multi-purpose' vrachtvaarder ingezet, zo werden graan of zout vervoerd, maar ook complete boomstammen voor de scheepsbouw in Nederland. Het voor- en kenmerkende peervormige achterschip van de fluit had het voordeel dat het veel drijfvermogen had en licht van constructie was. De constructie van het achterschip was echter ongeschikt voor het gebruik in de tropen, omdat er dan al snel scheuren in de huid kwamen.
Het fluitschip werd vooral ingezet op de vaart naar de landen aan de Oostzee. Jaarlijks voeren zo'n 500 à 600 schepen uit onder andere Amsterdam, Hoorn en Harlingen via de Sont naar de havens in de Oostzee.
Het belang van de handel op de Oostzee voor Nederland was enorm. Raadpensionaris Johan de Wit zag het in 1671 als de "source ende wortel van de notabelste commercie ende navigatie deser landen". Het Oostzeegebied leverde graan, hout, stokvis, koper, teer, huiden, hennep, vlas en salpeter, een belangrijke grondstof voor buskruit. Tijdgenoten spraken liefde vol over de 'moedernegotie'. De goederen werden door de fluitschepen naar meest Amsterdam gebracht en daar op de stapelmarkt doorverkocht.
Het fluitschip kenmerkt zich door de sterk ingehaalde boorden, de grootste breedte ligt niet ver boven de waterlijn. Het bovendek is smal. De schepen zijn eenvoudig getuigd en lichtbewapend. Een bemanning tussen de 10 en 15 koppen is voldoende. Daardoor is het een efficiënte en goedkope vrachtvaarder. Voor de houttransporten hebben de schepen speciale luiken in het voor- en achterschip. De lange sparren kunnen dan gemakkelijk worden geladen.




De fluit was een lang schip met een smal dek en een rond voor- en achterschip. Het had geen spiegel. Door dat smalle dek hoefden de matrozen minder te lopen. Ze konden overal snel bij. Er waren daardoor minder mannen nodig en het schip kon goedkoper varen. Nederlandse vrachtvaarders waren goedkoop, omdat ze gebruik maakten van zogenaamde fluitschepen. Dat waren vrachtschepen gebouwd van goedkoop dennenhout en met een grote laadruimte. Fluiten waren desondanks relatief duurzaam, veilig en snel. Ze werden vooral in de Zaanstreek gebouwd, waar men gebruik maakte van arbeidsbesparende middelen als houtzaagmolens en grote hijskranen. Dat alles maakte fluiten 40 tot 50 procent goedkoper dan vergelijkbare Engelse schepen. Belangrijk voordeel was ook dat er maar 18 in plaats van 25 tot 30 matrozen nodig waren om het schip te laten varen. Hollandse kooplieden waren daardoor in staat graan uit Polen voor een lagere prijs in Engeland aan te bieden dan Engelse kooplui.
--------------------------------------------------------------
Bronnen:
Cees van Romburgh
Zie: H. Hazelhoff Roelfzema, Schilderijen, tekeningen en prenten in: Jaarverslag 1975 Nederlandsch Historisch Scheepvaart Museum (1975)
Zie ook: J. Schokkenbroek, 1689: Oprichting van de Directie der Oostersche Handel en Rederijen in: R. Daalder, Maritieme Geschiedenis van Nederland (2004)

Egbert Ottens 10-01-2007
Zie: Hoorn en de Zee, Publicatiestichting Bas Baltus/Oud Hoorn, 2002, VOC-site, site gemeente Hoorn, site Westfries Museum, Ruud Spruit in uitzending van RTVNH.

Bezoekers van de kerkdiensten konden voortaan meelezen en predikanten wedijverden met elkaar in lange, saaie preken om te bewijzen hoe goed ze wel onderlegd waren. Het was de tijd van Rembrandt en Rubens, Vondel, Descartes en stadhouder Frederik Hendrik. Twee predikanten van de classis Haarlem dienden een verzoek in bij de Staten van Holland om Zaandijk en Wormerveer een gecombineerde hervormde gemeente te starten. Zaandijkers vonden Westzaan en Wormerveerders Krommenie te ver. Ze waren te vaak verkouden door het slechte weer of ze slaagden er niet in op tijd te komen. Die bezwaren werden gehonoreerd, tot grote vreugde van schepen Alewijn Jansz Lieshout, wiens zoon de eerste steen heeft mogen leggen. Op dezelfde historische grond waar nu zes eeuwen geleden door 20 bewoners van een gehucht aan de Zaan een (RK) kapelletje was gesticht, de aanzet tot de geboorte van het dorp Wormerveer, staat nu nog altijd het kerkje aan het Noordeinde, waar hervormden en gereformeerden gezamenlijk optrekken onder de nieuwe naam: Protestantse gemeente te Wormerveer.

35 gemeenteleden
Het gebouw waar nu wordt gekerkt heeft heel wat veranderingen gekend. Toen de Spanjaarden in 1574 van het kapelletje niets meer hadden overgelaten (kort tevoren hadden de gereformeerden het van de katholieken “overgenomen”) en Wormerveer totaal uitgebrand was, heeft men wel de school met het huis voor de schoolmeester, achter de kerk en op de sloot, spoedig weer in gebruik genomen. Maar het duurde toch tot 1637 voor men een het eenvoudig optrekje aan het Noordeinde als kerk in gebruik kon nemen, waar eens per drie/vier weken de eredienst plaatsvond. De eerste predikant, ds. Jacobus Borstius uit Purmerland, ook beroepen voor Zaandijk, trof in Wormerveer 170 huizen aan en zo’n 35 gemeenteleden.

Het kerkgebouw had de vorm van een rechthoek, oost-west gelegen, met ingangen aan het oosten en het westen ( nu het voorste deel van de kerk). De preekstoel bevond zich in het noordelijk deel met de regentenbank er tegenover. Van de gebrandschilderde ramen met de wapens van de stadhouder, de Staten van Holland en Westfriesland en verschillende steden, is niets overgebleven. In 1654, toen Zaandijk een eigen stenen kerk had gekregen, scheidde Wormerveer zich af.
Meer uitbreidingen volgden. Er verscheen aan de zuidzijde een vleugel met ingang en op 13 november 1667 mocht ds. Jacob Klinkhamer de eerste preek houden. Hij koos een tekst uit Jesaja 54: 2 : “Maakt de plaats uwer tenten wijd.” Nu dat hadden de Wormerveerders gedaan, inmiddels toegenomen in aantal door import van werkkrachten van elders en natuurlijke groei.

Hemonyklok
De kerk was in 1643 al helemaal afbetaald en van de collecten kon nu een kerkeraadskamer worden gebouwd aan de noordkant. De toren werd in 1662 verrijkt met een prachtige Hemony-klok. Ook die klok maakte geschiedenis. In de oorlogsjaren hebben de Duitse bezetters de klok weggehaald met de bedoeling haar om te smelten.
Tot ieders verrassing dook de klok in 1946 in Groningen op en werd toen triomfantelijk in Wormerveer binnengehaald. De puntige toren met de koperen haan, die door de gemeente Zaanstad wordt onderhouden, is trouwens ook een bezienswaardigheid.
Tot twee keer toe is het gebied rondom de kerk vergroot voor de uitbreiding van het kerkhof. In 1664 werd het eerste huis benoorden de kerk aangekocht en in 1723 een huis ten zuiden van de kerk.

Knipscheerorgel
Drastisch veranderde de omgeving van het kerkgebouw bij de opheffing van het er omheen gelegen kerkhof (omstreeks 1885). Het muurtje er omheen werd afgebroken, de graven geruimd. Er was immers in 1867 aan de Marktstraat een nieuwe begraafplaats geopend. Bovendien werd het verbod uitgevaardigd in de kerk mensen te begraven.
De kerk heette inmiddels al sinds 1816 jaar Ned. Hervormde Kerk (staatskerk), de Gereformeerden hadden bij de Afscheiding (1834) en de Doleantie (1886) de kerk verlaten. Een geweldige aanwinst voor de kerk was het in 1846 geïnstalleerde Knipscheerorgel, dat na enkele restauraties nog steeds in onze kerk dienst doet en vele organisten tot fraaie improvisaties inspireert.

Open kerk
De ingrijpende restauratie van 1972 heeft het interieur van de kerk aanzienlijk veranderd. Allereerst bleek dat onder de bekleding van de kansel eikenhout tevoorschijn kwam. De “dooptuin” rondom de kansel verdween, doopvont en avondmaalstafel kwamen op een podium te staan. Van het eikenhouten doophek uit de achttiende eeuw rondom de preekstoel bleef één deel staan, het andere verdween met de met rood pluche beklede zetels voor ouderlingen en diakenen naar achteren. Men wilde een “open“ kerk, met veel licht en ruimte en ambtsdragers moesten voortaan op de eerste rij gaan zitten en niet in het front der gemeente. De vier luchters (uit 1957), genoemd naar Mattheüs, Marcus, Lucas en Johannes kregen als tevoren een plaats aan het plafond. Dankzij de royale bijdrage van de hervormde vrouwenvereniging De Schakel, ging het zitcomfort er flink op vooruit. De oude teksten kwamen terug op de balken:

‘s Heeren huys hier werd gesticht/ opdat zijn volck werd onderricht int rechte padt der saligheyt/ dat hier oprecht wordt uitgeleyt. Anno 1640
en
Gods beloften werden vervult door Jezus en zijn leer. Anno 1778

Het hele interieur werd in de authentieke groene kleuren van weleer geschilderd.
De kosterswoning naast de kerk, in vorige eeuwen het schooltje, werd na vertrek van de koster grondig vernieuwd. Sindsdien doet het pand als “de Kosterij” dienst voor alle mogelijke kerkelijke activiteiten. Gemeenteleden vervullen de taken van de koster.

In 1986 vormden hervormden en gereformeerden uit Wormerveer een federatieve Samen-op-Weg gemeente en in 1986 werd ook de eerste gezamenlijke predikant, ds. Ben Helmers, beroepen. Verschillende voorwerpen herinneren aan het samengaan, zoals het schip, volgens historische gegevens vervaardigd door Klaas Bakker, de houten lijst om het Makkumer bord ( een geschenk van de gemeente Zaanstad bij het 350-jarig bestaan van onze kerkelijke gemeente), een ander houten schilderij van de hand van de heer J.H. Renaud. En een bord in de consistorie dat herinnert aan de stichting van de Gereformeerde kerk aan de Wattstraat.
Nog in 2009, ongeveer 370 jaar na de oprichting van het kerkje aan de Zaan, kreeg de gemeente de naam Protestantse gemeente te Wormerveer.
Dankzij een grootscheepse actie van vele gemeenteleden is de kerkzaal in 2010 geheel van nieuw meubilair voorzien, uitgevoerd in chroom en bordeauxrood.

Bronnen: Oosterbaan, G. De kerk in het midden, 1981; Aten, J. Wormerveer langs weg en Zaan, Wormerveer, 1967; Notulen spreken,Herv. Gemeente Wormerveer, 1970.
(Auteur: Corry de Berg-Hoogerheide)

Het college heeft als taak:
- het werven en beheren van de financiële middelen ten behoeve van de kerk;
- het beheren van de gebouwen: zorg voor exploitatie en onderhoud;
- de administratie van de kerk: zorg voor de financiële- en ledenadministratie en archivering.

Op dit moment ligt het ledenaantal van onze gemeente onder de 400 leden.

Het kost ons veel moeite om het tekort op de exploitatie niet te groot te laten worden. Daarom zijn alle giften en bijdragen van harte welkom.
Rekeningnummer: 6181621 t.n.v. Protestantse Gemeente te Wormerveer.

Als jeugdraad streven wij ernaar om zowel de jongste jeugd als de jongeren te blijven ontmoeten en met hen in gesprek te blijven. Om hen betrokken te houden bij onze gemeente. Om hen een plaats te geven waar ze zich thuis voelen. Dit willen wij onder andere bereiken door activiteiten te organiseren waarbij de jongeren samenkomen, waar ze elkaar leren kennen en waar blijkt dat ze niet de enige jongere zijn in de kerk.

Tevens willen wij de jeugd laten meedoen in activiteiten van de gemeente waardoor ze de gemeente en andere gemeenteleden beter leren kennen. Wij hopen dat het de betrokkenheid van de jeugd met onze gemeente vergroot.
Het is van groot belang dat de aandacht voor en betrokkenheid met de jeugd niet alleen vanuit de ouders, mensen in het jeugdwerk en de predikant komen, maar dat deze gemeente-breed worden gedragen. Een aanzet hiervoor is al gemaakt door opa’s en oma’s mee te laten doen aan de kindernevendienst.

- Crèche;
- Kindernevendienst;
- Jeugddiensten;
- Tienerdiensten;
- Catechisatie;
- Uitstapjes naar diaconale projecten;
- Filmavonden of andere informele activiteiten;
- Doe Iets.
Tijdens de kerkdienst wordt met regelmaat de jeugdige bezoekers betrokken in de dienst, door met hen het onderwerp van de dienst te bespreken. Twee jeugdige kerkbezoekers helpen bij het collecteren.

Dan hebben we het over het wondermooie Knipscheerorgel in de protestantse kerk aan de Zaan te Wormerveer. De geschiedenis van dit orgel gaat terug tot 1846, het jaar waarin de Amsterdamse orgelmaker Hermanus Knipscheer II (1802-1874) zijn kunstwerk voltooide met manuaal en bovenwerk, aangehangen pedaal en manuaalkoppel. Dit voor de kenners.

De ene organist improviseert er op, verfijnd en ingetogen, de ander zet vol overtuiging alle registers tijdens de gemeentezang open en een derde weeft door de plechtige psalmen en gezangen zijn eigen evangelische opvattingen heen. Allen genieten op hun manier van het orgel met de vele mogelijkheden en de gemeente met hen. In 2004 is de laatste fase van de restauratie voltooid: de schwimmerbalg maakte plaats voor een magazijnbalg en de beide tongwerken werden geplaatst.

Onderdelen van her en der
Delen van het orgel hebben forse omzwervingen gemaakt alvorens in Wormerveer terecht te komen. De balg bijvoorbeeld was afkomstig van het voormalig Maarschalkerweerdorgel uit de Hervormde kerk te Geervliet (1905). In de negentiger jaren werd gebruik gemaakt van Knipscheerwerk uit het orgel van de Westerkerk te Amsterdam. De nieuwe klaviatuur, in 1983 voltooid, werd vervaardigd naar voorbeeld van het Knipscheerorgel in de Hervormde kerk te Oostzaan (1859). Nieuwe mechanieken en detailleringen werden ontleend aan het orgel in de Hervormde kerk te Muiden.. Voor ons orgel, zoals het er nu bijstaat, zijn restaurateurs als Mense Ruiter (hij voltooide de eerste fase van de reconstructie van de toestand van 1846) en Jan Jongepier niet over één nacht ijs. We noemen dan nog niet eens de vele inspanningen van organisten en kerkvoogden uit Wormerveer en de vele bijdragen van gemeenteleden voor het orgelfonds, dat nog steeds bestaat en waaruit het onderhoud van het orgel moet worden bekostigd.

Flentrop vernieuwt
Zo erg veel was er niet uit 1846 overgebleven, want in 1927 plaatste Hendrik Wicher Flentrop een vrijwel nieuw pneumatisch orgel in de oude kast waarin ook wat oud pijpwerk was opgenomen. De windvoorziening werd in 1950 vernieuwd en tien jaar later vonden weer enige dispositiewijzigingen plaats.
In het kader van de algehele restauratie van het kerkgebouw kreeg D. A. Flentrop in 1970 de opdracht het oorspronkelijk Hoofdwerk op te bouwen. Deze opdracht werd uiteindelijk niet uitgevoerd, maar heeft wel geleid tot een merkwaardige splitsing van het instrument. De lade van Manuaal I, met daarop enig pijpwerk, werd achter het front gelegd, maar niet aangesloten. Windlade en pijpwerk werden in een noodopstelling op de galerij geplaatst en aangesloten op een speeltafel uit 1927. De kast werd geschilderd in een roomwitte kleur. Pas in 1983 werd een nieuwe windlade voor het Hoofdwerk gemaakt. Het Bovenwerk kwam in 1990 aan de beurt.

Bourdon het oudst
In de loop der jaren werden een woudfluit 2 vervangen door een Voix Celeste 8, de Fluit 4 door een Quint 3 en 1990 was ook het jaar voor de intrede van een Viola di Gamba 8, een Prestand D 8, een Octaaf 4, een Dwarsfluit 4 en een Gemshoorn 2. In 2003 kwamen eer een Trompet B/D en een Dulciaan 8 bij. Het alleroudst is de Bourdon 8 uit het Bovenwerk die uit 1845 dateert.

Bron: Mense Ruiter orgelmakers, Jan Jongepier en P. van Dijk, Het Historisch Orgel in Nederland 1840-1849, Amsterdam 2002.
(Auteur: Corry de Berg-Hoogerheide)

Ons geloof in God is de basis van waaruit wij ons werk in de diaconie verrichten. Onze Bijbelse opdracht is: “omzien naar elkaar”. Dit is het kenmerk van ons diaconale werk. Als diaconie willen wij in het hart van onze kerk zijn: wij zijn dienstbaar aanwezig voor mensen om ons heen die hulp en extra aandacht nodig hebben.
Onze diaconale taak houdt niet op bij onze kerkelijke gemeente: wij stellen ons ten doel dat wij hulp bieden waar geen helper is, zowel dichtbij, als ook ver weg. Hierbij streven wij gerechtigheid na en willen wij opkomen voor de zwakkeren.

Onze missie is, dat wij onze gemeente bewust willen maken van de noden in de wereld, zowel van de wereld om ons heen als ook van de wereld verder weg. Onze rol als diaconie zien wij vooral als die van aanjager bij het oppakken van diaconale taken door de gemeente. Wij doen dit onder andere door het houden van presentaties en door stukjes in het kerkblad. Om de bewustwording van de gemeente te vergroten, vinden wij vinden het belangrijk dat wij de wereld van ver weg dichterbij halen en zodoende een gezicht geven. Dit doen we vooral door het uitnodigen van sprekers en gasten.
Tot slot zien wij het als onze taak om jongeren van onze gemeente door een ‘diaconale bril’ naar de wereld te laten kijken. Dit doen wij door in de kindernevendienst en tienerdienst diaconale thema’s te bespreken. Ook vragen wij hun hulp bij bepaalde taken en projecten.

1. Taken in de eredienst
2. Taken rondom de eredienst
3. Taken rondom de kerkelijke gemeente
4. Taken in de wereld om ons heen
5. Taken in de wereld verder weg

Het kerkgebouw vindt zijn oorsprong in 1637. Voor deze tijd stond op dezelfde plaats een rooms-katholieke kapel welke tijdens de 80-jarige oorlog door Spanjaarden is geplunderd en verwoest. Tot 1767 was het een éénbeukige kerk. In dat jaar is de zijvleugel gebouwd en heeft de kerk, afgezien van kleine aanpassingen, zijn huidige vorm gekregen. In 1846 is het huidige Knipscheer orgel geïnstalleerd welke nog steeds in onze kerk dienst doet. In de afgelopen jaren hebben er grote restauraties plaatsgevonden zoals de restauratie van 1970 maar ook de verbouwing van de kosterij. Deze gebeurden veelal in eigen beheer wat kenmerkend is voor onze gemeente.



Onze kerkelijke gemeente vindt, net als onze kerk, zijn oorsprong in 1637. Gestart als Protestantse gemeente na de reformatie, maar gedurende de eeuwen gesplitst in een Hervormde Gemeente en Gereformeerde kerk. Vanaf 1984 zijn wij een “Samen op weg” gemeente en gaan vanaf 2009 als Protestantse Gemeente verder.

Zij die een pastorale taak op zich hebben genomen, lopen een eindje mee op de levensweg van anderen en ondersteunen hen op deze weg door middel van bezoek, gesprek en gebed. Dit gebeurt met name rond kernmomenten in het leven, zoals bij geboorte en doop, trouwen, overlijden en rouw en in tijden van ziekte. Zo belichamen zij in hun werk de zorg die God als Herder voor mensen heeft en zoals Jezus dat heeft voorgeleefd. Tegelijkertijd is het goed om te realiseren, dat pastoraat een taak blijft van de hele gemeente en dat ook naar hen, die werkzaam zijn in het pastoraat, wordt omgekeken.